صفحه اصلی درباره مرکز آموزشی گالری تصاویر تماس با ما ورود کاربران
منوی سایت
تقویم روز

پنجشنبه ۰۴ اردیبهشت ۱۳۹۳
آمار بازدید

بازدید امروز : ۲۱

بازدید این هفته : ۶۴۹

بازدید این ماه : ۲۱۴۵

آمار کل بازدید : ۳۷۴۴۹۱

افراد آنلاین : ۱ نفر

آی پی : ۵۴.۲۳۴.۲۱۷.۲۴۷

 صفحه اصلی محتوای آموزشی مشاهده محتوای آموزشی

 
بررسی آرایه های ادبی(۱) - تشبیه

 

تشبیه چیست؟

تشبیه در لغت ،به معنای مانند كردن[2] . در ادبیات تشبیه ، آرایه ای ادبی است كه درآن كسی یا چیزی را از لحاظ صفت یا صفاتی مشترك به چیز یا كسی دیگر مانند می كنیم.

 تشبیه دارای 4 ركن است:

1-مشبه: اسمی كه مانند می شود.        

2- مشبّه به:اسمی كه به آن مانند می شود.        

 3- ادات:كلماتی كه كه رابطه ی بین تشبیه را برقرار می كند.      

 4-وجه شبه:ویژگی مشترك بین دو اسم را می نامند.[3]

 

انواع تشبیه:

         این آرایه ادبی پر كابرد از لحاظ انواع براقسام ذیل است:

1-بلیغ:   الف) تشبیه بلیغ اسنادی : مشبّه و مشبّه اسناد داده می شود..

              ب)تشبیه بلیغ اضافی : اضافی كه آن را اضافه ی تشبیهی می خوانندو طرفین تشبیه به اضافه می شود.

     

تعریف:دو ركن ادات تشبیه و وجه تشبیه حذف می شود كه زیبا ترین ،رساترین ومؤثرترین تشبیه است.

 

2-تشبیه مفرد:تشبیهی است كه درآن مشبّه به یك چیز است و صفت یا صفاتی كه وجه شبه اند ،از همان یك چیز استنباط می شوند.

3- تشبیه مركّب:تشبیهی كه درآن وجه شبه از دو یا چند چیز كه با هم آمیخته اند،گرفته می شود.همچنین هیئتی به هیئت دیگر مانند می شود؛یعنی ،طرفین تشبیه دو چیز یا بیش تر است.[4]

4- تشبیه مكنی:دراین تشبیه،نوشته به گونه ای است كه از تشبیه ومانند كردن خبر دهد.

5-تشبیه مشروط یا شرطی :دراین تشبیه ،فرد با شرط تشبیه می كند.

6-تشبیه معكوس : تشبیهی كه درآن ، از تضاد بین آنها این مطلب(تشبیه) را دریافت می كنیم.

7- تشبیه مزدوج: تشبیه گر[5] دسته ای از صفات خود و دسته ای ا صفات مقصود را بیان،و با برگرفتن از این ها یك تشبیه دریك جمله یا بیت رابیان می كند.

         دامنه انواع تشبیه بسیار وسیع است وتشبیه هایی مانند مطلق ،مقیّد، تشبیه تفضیل، تشبیه مقلوب، تشبیه جمع، تشبیه تسویه، تشبیه ملفوف و تشبیه مفروق و... هم وجود دارد كه  امكان توضیح دادن آنها  دراین پژوهش نیست.

مثال:

ایام گل چو عمر به رفتن شتاب كرد

                                                          ساقی به دور باده ی گلگون شتاب كن.

                                                                                                         (بلیغ اضافی)

 علم ، نور است(بلیغ اسنادی)

نورِعلم درختِ دوستی(بلیغ اضافی)

تو همچو  صبحی و من شمع خلوت سَحَرم

                                                        تبسمی كن و جان بین كه چون همی سپرم

                                                                                                               (مفرد)

دیده به اهل طمع به نعمت دنیا

                                              پر نشود هم چنان كه چاه به  شبنم (مركب)

 منابع:

1-كتاب آرایه های ادبی/ص 71

1- لوح فشرده لغت نامه دهخدا/ت/تشبیه

2- م.ك.ادبیات فارسی(1)/ص22

3- م.ك.آرایه های ادبی /ص68-ص75

4- تشبیه گر=تشبیه كننده

نظر دهید . . .           نظرات کاربران

 

 کلیه حقوق این سایت متعلق به دبیرستان شاهد معلم زنجان می باشد